Aktuariusz – profesjonalista z dziedziny obliczania ryzyka oraz wartości bieżącej projektów finansowych, w szczególności długoterminowych lub obarczonych ryzykiem. Tradycyjnie profesja aktuariusza związana jest z branżą ubezpieczeń, reasekuracji oraz planów emerytalnych (w Polsce: wycena rezerw na świadczenia pracownicze).

Aktuariusz w towarzystwie ubezpieczeniowym odpowiada za wycenę zobowiązań wobec klientów oraz konstrukcję produktów tak, by oczekiwany poziom rezerw oraz strumień przyszłych przepływów pieniężnych zabezpieczył pokrycie tych zobowiązań. Głównymi obszarami aktywności zawodowej aktuariusza są:

  • Wycena produktów ubezpieczeniowych – kalkulacja składki, profilu zyskowności oraz ustalanie szczegółowych parametrów.
  • Ustalanie metod tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz wyznaczanie wysokości marginesu wypłacalności w zakładzie ubezpieczeń.
  • Kalkulacja ryzyka:
    • ubezpieczeniowego (związanego ze zobowiązaniami ubezpieczeniowymi wobec klientów oraz kosztami ich obsługi),
    • rynkowego (związanego z rynkiem papierów wartościowych oraz wysokością stóp procentowych),
    • kredytowego (związanego z kondycją finansową kontrahentów) oraz
    • operacyjnego.
  • Ustalanie i kontrola polityki dopasowania aktywów i zobowiązań (Asset/Liablity Management).
  • Wycena wartości firmy w oparciu o metodologię Embedded Value (EV) oraz Appraisal Value. Kalkulacja podstawowych elementów wpływających na wzrost EV, będących podstawą oceny wartości dodanej pochodzącej z aktywności zarządu firmy.

Aktuariusz, według polskich wymogów, składa egzaminy obejmujące wiedzę z zakresu:

  • matematyki finansowej,
  • matematyki ubezpieczeń życiowych,
  • matematyki ubezpieczeń majątkowych i osobowych (teorii ryzyka)
  • rachunku prawdopodobieństwa i statystyki.

W Polsce, by zostać wpisanym do rejestru aktuariuszy, wymagane są (prócz złożenia z pozytywnym wynikiem egzaminów z w/w dziedzin przy Komisji Nadzoru Finansowego): wykształcenie wyższe, poświadczenie niekaralności (wyciąg z KRK) oraz udokumentowany dwuletni staż zawodowy pod kierunkiem aktuariusza.

Według stanu na koniec 2006 roku w Polsce jest zarejestrowanych 154 aktuariuszy.

W pratyce aktuariusz musi także posiadać wiedzą z:

  • rachunkowości ubezpieczeniowej,
  • mikro- i makroekonomii,
  • modelowania matematycznego.

Każdy zakład ubezpieczeń, zgodnie z Ustawą z dn. 22 maja 2003 o działalności ubezpieczeniowej ma obowiązek powołania aktuariusza. W przypadku ubezpieczeń na życie (tzw. Dział I) aktuariusz jest odpowiedzialny za kalkulację rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, zaś w przypadku ubezpieczeń majątkowych i osobowych (Dział II) konieczna jest jego opinia zamieszczona w sprawozdaniu rocznym.

Linki zewnętrzne: